Het einde van de aanbestedingen?

Vorige week zag ik hem voor het eerst in het echt rijden: De Fyra, met een gangetje van 40 km/u reed hij voor onze trein Utrecht Centraal binnen en vervolgde zijn weg richting Arnhem.....
___

In het begin van dit decennium wilde de Nederlandse Spoorwegen ons land aansluiten op het netwerk van hoge snelheidstreinen in Europa.

De route Amsterdam - Parijs lag het meeste voor de hand. Niet omdat dit per se de route was met het grootste economische belang, wel omdat op deze route de meeste ruimte was om een hoge snelheidslijn aan te leggen. Vanuit economisch oogpunt is de lijn richting Duitsland natuurlijk veel interessanter, hier ligt tenslotte het achterland van de Rotterdamse en Amsterdamse haven.

Helaas is dat slechts een minor punt in deze analyse.

Sinds 2004 staat de bestelling voor de treinstellen die op de lijn Amsterdam - Brussel moeten gaan rijden uit. De NS had hiervoor een aanbesteding uitgeschreven. Natuurlijk was de NS voor de aanbesteding wel even een rondje Europa gaan maken. Er waren natuurlijk al een paar aanbieders van hogesnelheidstreinen: het Franse Alstom maakt al jaren TGVs en de combinatie Siemens/Bombardier heeft de ICE trein ontwikkeld die al jaren in Duitsland rijdt.

Toch koost de NS in haar aanbestedingseisen niet voor een van deze twee ervaren leveranciers. De NS koos voor een andere leverancier. Hoe kan het dat de NS al koos voordat de aanbieders een bod hadden kunnen uitbrengen op de aanbesteding? Dat zou toch met de huidige transparantie moeilijk moeten zijn. Nee hoor, het tegendeel is waar.

De NS had in haar rondje Europa ook Italië bekeken. Daar zat nl. ook een producent van hogesnelheidstreinen: AnsaldoBreda. Die treinen waren spotgoedkoop, konden alleen geen 300 km/u maar slechts 250 km/u. Dat is ook best hard, tussen Rotterdam en Antwerpen, dachten ze bij de NS in Utrecht.

De aanbestedingseis werd dus keurig op 250 km/u gezet en de prijs werd tot het belangrijkste aspect gemaakt waarop de aanbieders beoordeeld zouden worden.

En dus kwam, voor velen als verrassing, AnsaldoBreda opeens uit de bus als winnaar van de aanbesteding.

De rest is geschiedenis: levering vele jaren te laat, na een paar weken weer uit gebruik, leverancier die de problemen beloofd binnen 3 maanden te verhelpen. En nu 4 maanden verder meldt de NMBS (die samen met de NS in het project zit) dat er 26 grote problemen geïdentificeerd zijn, daarvan zijn er van 7 de oorzaak bekend en van slechts 1 is de oorzaak van het probleem ook verholpen. Kortom: AnsaldoBreda heeft de problemen nog lang niet onder controlen.

Vandaag beëindigde de NMBS haar contract met AnsaldoBreda en daarmee is de Fyra ten dode opgeschreven.
___

..... op Utrecht Centraal stapte ik over op de ICE. Al snel na het vertrek vanuit Utrecht moest de ICE inhouden. voorbij Driebergen werd duidelijk waarom. We passeerden de Fyra, die stond inmiddels op een zijspoor zodat het overige treinverkeer verder kon rijden.

Balanceren

Ooit riep ik iets op dit blog over verantwoordelijkheid.

Net zoals ik dat nu weer noem.

Regeren is geven én nemen. Niet alleen geven en zeker niet alleen nemen. Het is de kunst van combineren. Het is de kunst om én je vrienden ministers én je kiezers tevreden te houden.

Regeren is een kunst. Een kunst die het CDA tot in de finesses beheerste en nog steeds kan. Het is een kwaliteit van de partijen van de "oude politiek" PvdA en VVD. Maar het is, zo is van de week gebleken, tot een kwaliteit die niet iedere partij in de tweede kamer beheerst.

(Oh, voordat iedereen mij hierop aanvalt. De PVV maakt dan formeel geen deel uit van de regering, maar op deze punten van de begroting had deze partij toch wel degelijk een gedoogovereenkomest.)

En als je dan, als aanhangsel van, niet losmakelijk verbonden met, zo'n gedoogaccoord tekent, dan..... Ja, wat dan.

Daar lijkt de PVV zelf nog het meeste mee in haar maag te zitten. Allerlei korte termijn gedachten over de reactie van Wilders afgelopen zaterdag, het niet beleggen van een fractieberaad gisteren gieren door mijn hoofd. Maar daar gaat het dus niet om.

Waar het wel om gaat is om het ter elfder ure weglopen uit een constructieve bijeenkomst, die, gezien de aard en complexiteit al meerdere weken voortduurt. Een bijeenkomst waar partijen die regeren op ieder punt de kunst verstaan tussen compromis en achterban. Maar ook partijen die realiseren dat in zo'n proces op een gegeven moment keuzes gemaakt worden, niet alleen over de inhoud maar ook over het proces tot het komen van compromis op alle punten.

Onafhankelijk van de inhoud (liberaal, sociaal, communistisch of conservatief) is de kunst van het regeren, constructief te blijven balanceren op het koord. Als je niet wil of kan balanceren dan val je eraf. De PVV bewees afgelopen weekend niet te willen balanceren.

Zeven weken balanceren, zeven weken op allerlei punten inhoudelijk een compromis sluiten. En dan op 5 voor 12 als nog van het koord springen, zodanig dat het touw zo uit balans is dat ook VVD en CDA van het touw moeten springen. Dan blijf je zitten, dan moet je nog veel leren om te mogen regeren en om verantwoordelijkheid te nemen.

Fatsoen

De afgelopen dagen vonden de algemene beschouwingen plaats over de plannen van het kabinet Rutte voor 2012.

Gisterenavond werden alle moties in stemming gebracht. Dat duurde welgeteld nog geen tien minuten voor ruim twintig moties. Slechts een enkele motie haalde het. Welke? Ik zou het ook niet meer weten.

Wat iedereen natuurlijk wel onthouden heeft zijn "bedrijfspoedel" en "doe effe nornaal man". Natuurlijk zijn het twee uitspraken van Geert Wilders. Wie anders?

Rond om die twee uitspraken vallen mij twee zaken op. Geert Wilders speelt een andere troefkaart dan voorheen. Vroeger speelde Wilders altijd een extern troefkaart om de agenda en de media mee te vullen. Islam, 911, moskeeen, Turkije, buitenlanders in het algemeen, Henk en Ingrid in het bijzonder, het kwam allemaal wel een keer naar voren. Altijd wist hij daarmee het debat te beheersen en de media te vullen. Dit keer speelde Wilders geen externe troefkaart, maar de interne troefkaart. Persoonlijke aanvallen op collega parlementariers beheersten het debat meer dan ooit. Waar Wilders vroeger wel een enkele persoonlijke aanval op (met name) Cohen had, werd dit nu het hoofdbestanddeel van het debat. Er werd weliswaar nog geseind met islam, Turkije en Griekenland, maar de echtetroefkaart van Wilders was een interne troefkaart.

Natuurlijk won Geert Wlders ook hiermee weer het rondje klaverjassen aan de stamkroeg van de interruptiemicrofoon. En aangezien de competitie nog niet afgelopen is, moet iedereen Wilders gewoon mee laten doen met het volgende rondje.

Een ander aspect is het taalgebruik op zich. De taal van de straat, zoals dit dan wordt genoemd mag van mij best in de tweede kamer tercht komen. Het parlement is tenslotte een afspiegeling van de bevolking. Aan de andere kant is het parlement een instituut dat het voorbeeld geeft over hoe wij in dit land met elkaar om willen gaan. Zeker in een tijd waarin via de media debatten live in breedbeeld 24 uur per dag via politiek 24 bij alle Nederlanders in de huiskamer kan worden gevolgd en kranten in gedrukte vorm en via hun websites elk detail van het debat tot in den treuren uitvergroten, is de invloed vann parlementariërs op de bevolking levensgroot.

De vraag is natuurlijk niet wat Cohen, Rutte, Pechtold, Sap en Van der Staaij van Wilders zijn persoonlijke aanvallen en de voorbeeldfunctie van de parlementariërs vinden. Dat is wel duidelijk. Belangrijker is nog of de kiezer dit nog accepteert. Wat zou u er zelf van vinden als u steeds met populaire retoriek persoonlijk zou worden aangevallen. Als het tijdens vergaderingen op uw werk niet meer gaat over de inhoud van het werk en het functioneren van u of uw collega's op het werk, maar dat zonder aanzien des persoon door uw baas of collega's zwart wordt gemaakt terwijl u, vanuit uw persoonlijke overtuiging, gewoon prima uw werk doet. Het wordt nog erger als de borrelpraat met gewaardeerde vrienden en familie opeens niet meer gaat over Ajax en Feyenoord en de scheidsrechter, maar dat uw vrienden u opeens compleet door het slijk halen omdat u noe toevallig voor een andere club bent of helemaal niet van voetbal houdt.

Waar ligt de grens van de normen en waarden van de kiezer?

PS:
Zou de heer Koperslager al denken al een come back in de politiek arena?

Vrijheid en verantwoordelijkheid

Het concept regeerakkoord tussen VVD en CDA en het concept gedoogakkoord tussen VVD, PVV en CDA is een dag oud. Het nieuws staat vol met kritiek op deze akkoorden. Abvakabo, PvdA, D’66, Van Agt, JOVD en natuurlijk de twee “CDA dissidenten’ Ferrier en Koppejan.
Met name de kritiek vanuit de politiek zelf is onbegrijpelijk. De partijen die nu 74 zetels in het parlement hebben, hebben eerder in de informatie (bijna) allemaal de kans gehad om verantwoordelijkheid te nemen na de verdeelde verkiezingsuitslag. Met name het PvdA en in mindere mate de andere partijen links van het midden stelden voorwaarden aan gesprekken of sloten bepaalde combinaties vooraf al uit.
Het getuigt nu dan ook van bijzonder kinderlijk gedrag om vanuit de oppositiebankjes met verwijten te strooien richting de partijen die wel verantwoordelijkheid hebben genomen om Nederland te besturen. Invloed nemen is niet makkelijk, maar ik verwacht van leiders als Cohen en Pechtold dat ze het politiek spel kennen en beheersen.
Nu er een rechts (what is in the name) akkoord op tafel ligt, maakt links oproer. Terwijl ze zich beter kunnen concentreren op de vraag hoe ze vanaf nu wel invloed kunnen nemen om hun kiezers te laten zien dat ze wel ergens voor staan.
Het nemen van invloed is voor Ferrier en Koppejan kinderspel. De akkoorden die nu op tafel liggen, zijn dankzij hen nog steeds in ‘concept’ fase en nog niet definitief. Wat mij echter verbaasd is dat niet helder is wat ze met deze invloed willen bereiken. Inhoudelijk zijn er geen voorbehouden gemaakt tijdens de fractievergadering van het CDA. De afspraken op papier tussen VVD en CDA zijn dus voor Ferrier en Koppejan acceptabel. De gedoogsteun van de PVV is het probleem. Maar het is niet duidelijk wat er aan die afspraken moet veranderen voordat Ferrier en Koppejan tevreden zijn. Zeker nu Koppejan heeft aangegeven dat hij in de fractie blijft als het CDA congres de samenwerking goedkeurt, blijft het een rare bokkesprong.
De boodschap van Maxime Verhagen in de formatie is steeds duidelijk geweest. Er komt een regering VVD-CDA en de PVV steunt deze regering. Ik wens het CDA congres veel wijsheid, maar vooral veel inzicht in invloed toe.

Wereldstad

Champions League finale, bezoek van Ghadaffi, bezoek van Netanjahy, G8-top. Ieder bezoek in Rome van mij de afgelopen weken is er wel iets aan de hand. Helicopters vliegen over het centrum. Verbaasd kijk ik omhoog. Nog verbaasder kijk ik om me heen. Niemand lijkt het iets te interesseren. Niemand kijkt omhoog.

Als in Nederland een top wordt gehouden en er een rijstrook dicht moet op de A4 en de A13 is gelijk het hele land in rep en roer. Hier in Rome gaat men gewoon verder met het gewone leven. Hier is kennelijk echt sprake van een wereldstad.

Oh ja, over twee weken is er weer wat aan de hand: het WK, zwemmen en waterpolo. Ook in Rome dus!

Navertellen

Gisteren was ik voor mijn werk in Duitsland. op zich is daar niets geks aan, want ik ben wel vaker voor mijn werk in Duitsland. Wat het wel een speciale dag maakte is dat het gisteren 4 mei was. De dag van de dodenherdenking. De dag ook dat de herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog weer scherp worden gesteld.

Op mijn rit terug naar Nederland bedacht ik em dat ik die dag met allemaal Duitsers aan tafel heb gezeten die de oorlog, net als ik, niet meegemaakt hebben. Die de oorlog alleen kennen van de overlevering. Ik prijs me gelukkig dat ik nu op een hele goede en fijne manier met hen kan samenwerken. Dat zowel zij als wij in een democratie leven. Dat we samen deel uitmaken van de Europese Unie en dat we economisch sterk van elkaar afhankelijk zijn.

Op de terugreis bleek ook al snel dat ik 's avonds om acht uur nog niet thuis zou zijn. En dat ik, voor het eerst in jaren, de Dodenherdenking vanuit de auto zou doen. Op Radio 1 was ruim aandacht voor de herdenking. Toen ik de CD speler uitzette en de radio aan, viel ik midden in de speech van Wim de Bie. Hij sprak gisterenavond in de nieuwe Kerk. Een speech die mij in het hart raakte. Een stuk waarin hij zichzelf als kind, jonge vader, 40er en nu als 60er beschrijft, herinnert en de beelden van de Tweede Wereldoorlog weer scherp stelt.



Natuurlijk ben ik om even voor acht uur even gestopt op een parkeerplaats langs de A 58 om rustig twee minuten stil te kunnen zijn. Net als Wim de Bie hoop ik dat steeds meer onschuldige burgers in oorlogsgebieden het over 60 jaar ook nog kunnen navertellen.

Femke Halsema - Geluk!

Ik had een hele stapel boeken meegenomen om te lezen tijdens de wintersportvakantie. Uiteindelijk heb ik er slechts een van gelezen.

Het boek van Femke leest net las haar vorige boek prettig weg. De vele noten in het boek zijn niet storend, eerder verhelderend. Geluk! is een boek over dat probeert een middenweg te vinden tussen het Amerikaanse kapitalisme en de betutteling vanuit de huidige CDA - PvdA - CU coalitie.

Hyperconsumptie en doorgeslagen vrijheden zijn volgens Femke ongepast in deze tijd. Maar betutteling zoals onze huidige coalitie dat doet past ook niet in haar straatje. Haar boek gaat in op wat Femke vind hoe we wel kunnen leven om niet alleen de economische groei, maar ook ons geluk ieder jaar weer te vergroten. Ook hierin zit een vorm van betutteling, ook al is die weer anders dan die vanuit de regering.

Ondanks dat ben ik het in grote lijnen eens met de visie die Femke Halsema in dit boek beschrijft. Een aanrader dus!

Barack 'bla bla' Obama

Vandaag gaat het dan gebeuren. De eerste president van de Verenigde Staten die niet bruin hoeft te worden onder de zonnebank wordt beëdigd.

Zondagavond kwam ik al zappend uit bij het concert ter viering van inauguratie van Barack Obama.

Naast optredens van Bruce Springsteen, U2 en anderen hield Barack Obama ook een korte toespraak. Het was de eerste keer dat ik hem in een toespraak echt zag spreken.

Deze geweldige spreker, kan wel praten, dat is zeker. Hij weet goed, rustig en duidelijk te praten. De juiste accenten te zetten door hard en zacht te praten. En, hij weet het gevoel bij mensen te raken, de mensen aan te spreken op wie ze zijn. Clichés genoeg: "bills on the kitchen table" niveau.

Toen Obama klaar was met zijn speech dacht ik: Goed gedaan, maar wat heeft hij nou eigenlijk gezegd? Weinig tot niets, peptalk van een trainer van een jeugdelftal. Wel een hele goede peptalk, dat wel.

Maar vanaf vandaag geldt ook voor Obama: geen woorden, maar daden!

Triest

Nadat de verhoudingen in de wereld aan het einde van de jaren 80 veranderen met het vallen van De Muur en het communisme, ontstond er een machtsvacuum in Europa. De aandacht van de USA ging richting het Midden Oosten, al dan niet gedwongen door de inval van Irak in Koeweit.

Europa was hopeloos versnipppert. De Europese Unie integreerde op politiek gebied vele voormalige Warschau-pact landen. Maar vergat om zichzelf een krachtig bestuur met krachtige leider te geven en om niet alleen de politieke macht, maar ook de militaire macht van de NAVO richting de Europese Unie te verschuiven. Nog steeds is er geen 'president' of 'premier van Europa', maar dicteren Merkel, Sarkozy, Berlusconi en Brouwn de diplomatieke arena. Nog steeds is de NAVO onder leiding van de USA het belangrijkste militaire blok binnen de wereld.

En nu? Europa heeft 20 jaar lang verzuimd om de macht in haar eigen regio op orde te krijgen en daarmee daadkracht uit te stralen in de rest van de wereld. Economisch zijn we afhankelijk van Rusland, die de greep op de energiemarkt in Europa gestaag uitbreidt. Militair zijn we nog steeds afhankelijk van de NAVO, en van een moe gestreden Amerikaans leger. Politiek kijken we nog steeds naar Balkenende en Bos ipv een sterk Europees bestuur.

Gisteren kozen de bevolking van de Verenigde Staten een nieuwe president. De keuze was redelijk beperkt. Obama, McCain of Nader. Nader? Ja, er deed ook nog een onafhankelijke kandidaat mee.

De mediahype was enorm, ondanks dat het helemaal niet spannend was. De presidentsverkiezingen in de USA krijgen in de vaderlandse pers bijna meer aandacht de verkiezingen voor de Tweede Kamer. En zeker meer aandacht dan we geven aan verkiezingen voor het Europees Parlement.

Een trieste constatering over de zwakte van ons eigen continent en ons eigen land.

Oud zeer !?!?

Het is al ruim 55 jaar geleden 31 januari op 1 februari 1953. Ruim 150 doden in Stavenisse.

En kennelijk zit het nog erg diep. Of toch niet?

Filmamkers wilden een scene voor de film hier op Tholen filmen in het dorpje Stavenisse. Dat leidde tot 'protest'.Kennelijk zit de ramp nog erg diep. Of toch niet?

Het lijkt erop dat met name de Christelijke fracties in de gemeenteraad van Tholen zich ertegen verzetten. Als je dit stuk leest, dan blijkt dat lang niet iedereen die de ramp zelf meegemaakt heeft, zich ertegen verzet.

De kneuterigheid en bekrompenheid van de SGP en RFT komen zo overduidelijk naar voren. Jammer dat hierdoor de filmmakers de opnames in Stavenisse geschrapt hebben. De overige opnames op het eiland gaan wel gewoon door. Dat doet kennelijk geen zeer?!!??

De raad en de ruimte

Zoals ik al schreef is niet iedereen het ermee eens dat het bedrijventerrein van Oud Vossemeer wordt uitgebreid, zonder dat de ontsluiting van het bedrijventerrein aangepast is.

De Raad van State heeft nog niet inhoudelijk naar het plan gekeken. Maar totdat dat is gebeurd zet de gemeente Tholen de uitbrediingsplannen wel even in de ijskast. Anders gezegd: die ene ambtenaar kan nu weer iets anders gaan doen ;-)

Olympics 2008

Over minder dan twee weken beginnen de Olympics. En dan moet het voor veel sporters gebeuren. Hier hebben vele van hen bijna vier jaar naartoe geleefd.

De Olympics is voor vele sporters het hoogste sportieve podium. Maar dat hoge sportieve podium trekt niet alleen sporters aan, maar ook politici. Dat was al zo in de tijd van Hitler en dat is nu nog zo.

De belangen van de Spelen zijn zo groot dat iedere regering er wel een standpunt en dus een politieke agenda op na houdt. En als de Spelen in Sidney, Lillehammer of Turijn zijn, dan is het meedoen ook in de politiek belangrijker dan het winnen.

Dit keer zijn de Olympics echter in China. In Beijing vindt het grootste deel van de sporten plaatst, maar de paardensportes moeten bijvoorbeeld naar Hong Kong. Nu China dus op de sportagenda staat, staat China ook op de politieke agenda. En nu lijkt het erop dat winnen voor de politiek, opeens belangrijker is dan meedoen.

Iedere politicus heeft wel een mening over China. Dat is logisch. Maar ook bijna iedere politicus heeft ook een mening over de Spelen in China. Veel politici hangen toekomstige ontwikkelingen met of zonder China af van de gebeurtenissen tijdens de Spelen.

Ik vind dat nogal kortzichtig. De Spelen duren slechts twee weken. De tijd ervoor en erna is veel langer. De politiek kan zich beter op een langere termijn van ontwikkelingen concentreren. De Olympics vormen daarin slechts een momentopname. Boycot van de openingsceremonie of andere ludieke acties zeggen meer over de politicus in kwestie dan over China.

Persoonlijk heb ik niet veel met China als land. Eigenlijk helemaal niets. Maar dat weerhoudt mij niet om straks te juichen voor de (Nederlandse) sporters die hier na vier jaar hun topprestatie gaan neerzetten.

Wel film, Geen inhoud

De film van Wilders is uit. als we de statistieken van de diverse on-line video sties mogen geloven is de Nederlandse variant van de film heel vaak bekeken de afgelopen weken.

Van de week sprak ook de Tweede Kamer over de film. Feitelijk alleen met het kabinet, omdat Wilders een debat had aangevraagd met heb over de reactie van het kabinet op de film. Werkelijk was het een debat van kabinet en alle fractie richting Wilders en zijn PVV.

Helaas ging het vooral over de film maar niet inhoudelijk over de invloed van de godsdiensten (welke dan ook) op onze samenleving.

Dat het debat een andere inhoud moet krijgen is wel duidelijk. Gelukkig komt de roep om inhoud van meerdere kanten, zie de twee artikelen uit Trouw hieronder. Interessant leesvoer.

Bron: Trouw

Bid- Dankdag

Dat op Tholen de kerk nog een grote invloed heeft is bekend. Dus dat betekent ook dat op Biddag en Dankdag de bedrijven en scholen dicht zijn.

Op dit moment is de nvloed van de Christelijke partijen in de raad een stuk minder groot. VVD, PvdA en Algemeen Belang Tholen (ABT) hebben een meerderheid. Die meerderheid wil in ieder geval iets aan bid- en dankdag veranderen.

Dat lijkt me een goede zaak, want kerk en staat zijn toch al tijden gescheiden en officiële feestdagen zijn biddag en dankdag niet.

Straatverlichting

In de maandelijkse nieuwsbrief van de gemeente Utrecht staan meestal veel nieuwtjes over bouwprojecten, afgesloten straten etcetera. Dit keer stond er echter ook een opmerkelijk bericht in:

Melden defecte straatverlichting

Het wijkbureau Leidsche Rijn krijgt veel meldingen van bewoners dat de straatverlichting op diverse plekken in de wijk defect is. Door omstandigheden kunnen wij de verlichting helaas niet zo snel repareren als gewenst.

Desondanks is het wel belangrijk dat bewoners aan het wijkbureau doorgeven als de straatverlichting niet brandt.

Het is inderdaad zo dat er veel meldingen moeten zijn van defecte straatverlichting. Meestal een keer per maand brandt de straatverlichting 's avonds niet in de hele wijk. In december brandde de verlichting zelfs een keer twee nachten achter elkaar niet. En dat had niets te maken met het creëren van kerstsfeer.

Ook in de straat bij het kinderdagverblijf van Inge heeft de straatverlichting het in december bijna een week niet gedaan.

De gemeente zegt nu doodleuk dat ze door omstandigheden de verlichting helaas niet zo snel kunnen repareren als gewenst. De gemeente lijkt wel een voetbaltrainer: onduidelijk, maar in ieder geval de schuld aan de omstandigheden geven.

Schaakmat

De Koningin van wit, laten we haar Rita noemen, ging aan de wandel. Het noeste werkpaard van zwart (ook wel bekend als hoofdbestuur) deed tijdens een offensief tijdens het congres pogingen om de koningin van wit te slaan. Dit lukte alleen met behulp van het offeren congreslopers en congrespionnen. Er de positie van Koning Mark van zwart werd wel verzwakt.

Nu gaat de Koning van wit, laten we hem Wiegel noemen, zelf aan de wandel en met behulp van een eenvoudige loper (Jan Talen uit Staphorst) wordt het hele hoofdbestuur van zwart, dus de werkpaarden en Koningin Jan van Zaanen geslagen.

Koning Mark Rutte staat schaakmat. Maar wanneer geeft hij op?

Na een flink partijtje schaken blijven er ook nu weinig sleutelfiguren over van wit en zwart om allen andere kleuren te bestrijden.